Tasman Glacier in een oogopslag
Veel gidsen presenteren Tasman Glacier als een statisch ijsveld, maar de 23,5 kilometer lange Tasman Glacier is een bewegend ijssysteem. Deze tasman glacier feiten plaatsen de grootste gletsjer van Nieuw-Zeeland volledig binnen het Aoraki / Mount Cook National Park, waar sneeuwval, ijsstroom, smelting en gletsjerafkalving voortdurend het lagere uiteinde hervormen.
De gletsjer is niet simpelweg een permanente witte oppervlakte. Het bovenste gebied verzamelt sneeuw, de sneeuw wordt samengeperst tot ijs, en dat ijs beweegt geleidelijk richting Tasman Lake. De zichtbare lagere gletsjer is in historische tijd aanzienlijk veranderd: een eeuw geleden klommen reizigers 10 meter omhoog vanaf de morenen om het oppervlak van de Tasman te bereiken. Vandaag ligt het ijsniveau 130 meter onder diezelfde morenegrenzen.
Tasman Lake is ook een relatief recent kenmerk. Het begon zich te vormen in de vroege jaren '70 en bestond niet voor 1973. Die relatie tussen terugtrekkend ijs en een groeiend gletsjermeer verklaart waarom de lengte van de gletsjer alleen niet de huidige toestand beschrijft.
De grootte en structuur van de gletsjer
Tasman Glacier strekt zich uit over 23,5 kilometer en bereikt een breedte van maximaal 4 kilometer. De gerapporteerde maximale gletsjer-dikte is 600 meter, terwijl het totale oppervlak 101 vierkante kilometer is. Samen beschrijven die metingen een brede, diepe ijsmassa in plaats van een smalle vallei-ribbon.
De gletsjer begint op ongeveer 3.000 meter boven zeeniveau. Op die hoogte voedt sneeuwval de accumulatiezone, waar nieuwe sneeuw lang genoeg overleeft om samen te persen tot dichter ijs. De zwaartekracht drijft het ijs geleidelijk naar beneden, hoewel de beweging veel te langzaam is om direct waar te nemen tijdens een gewone bezoek.
Een nuttige onderscheiding is nodig tussen maximale dikte en gemiddelde diepte. De 600-meterfiguur is de grootste gerapporteerde dikte, niet de diepte overal onder de gletsjer. Een aparte schatting voor het gebied van de gletsjer in 1988 gaf een gemiddelde diepte van 160 meter. Beide cijfers kunnen nauwkeurig zijn omdat de ene een maximum beschrijft en de andere een gemiddelde over een in kaart gebracht gebied.
Bijna een derde van al het gletsjerijs in Nieuw-Zeeland ligt binnen Tasman Glacier. De grootte ervan is daarom nationaal belangrijk, maar de structuur is net zo belangrijk: een sneeuwbron op hoge hoogte voedt een ijslichaam dat eindigt naast een meer in plaats van simpelweg te eindigen op blootgestelde grond.
Hoe Tasman Glacier is gevormd
Tasman Glacier is meer dan 18.000 jaar geleden gevormd tijdens de laatste ijstijd. Het is een ijstijdgletsjer die nog steeds aanwezig is in het moderne landschap, ondersteund door sneeuwval op hoge hoogte en verminderd door smelting en afkalving verder naar beneden in de vallei.
Het proces begint met accumulatie. Sneeuw die jaar na jaar blijft liggen, wordt samengeperst door het gewicht van latere sneeuwval. Over lange perioden wordt die samengeperste sneeuw gletsjerijs, dat vervolgens langzaam door de gletsjer naar het lagere uiteinde beweegt.
Die reis is niet snel. Het duurt ongeveer 300 jaar voordat samengeperste sneeuw zijn weg door Tasman Glacier maakt en het meer bereikt. Sneeuw die vandaag hoog op de gletsjer valt, behoort daarom tot een langzaam bewegend systeem, niet tot een oppervlaktelaag die onmiddellijk meerwater wordt.
Deze vertraging helpt ook te verklaren waarom de reactie van de gletsjer moeilijk te beoordelen is vanuit één seizoen. Een verandering in sneeuwval op de bovenste gletsjer en een verandering aan de rand van het meer vinden plaats binnen hetzelfde verbonden systeem, maar ze hebben niet dezelfde timing.
De oude omvang van Tasman Glacier
Tasman Glacier maakte ooit deel uit van een veel langer verbonden ijssysteem. Tussen 22.000 en 16.000 jaar geleden voegden ijs van de Murchison Glacier, Hooker Glacier en Mueller Glacier zich bij de Tasman, waardoor een ijslichaam ontstond dat zich over 115 kilometer uitstrekte.
Die vroegere omvang toont aan hoe anders het landschap was tijdens de latere ijstijd. De verbonden gletsjers vervoerden enorme hoeveelheden ijs en rots door de valleien, schurende en hervormende het terrein terwijl ze voortschreden en zich terugtrokken.
Tijdens de laatste grote vooruitgang van de gletsjer, 17.000 jaar geleden, bewoog het ijs ver genoeg naar het zuiden om Lake Pukaki uit te snijden. Lake Pukaki maakt daarom deel uit van het bredere landvormverhaal van het Tasman-ijssysteem, ook al is het niet hetzelfde meer als Tasman Lake.
De moderne gletsjer is veel korter dan dat oude 115-kilometer systeem. De huidige metingen beschrijven de resterende Tasman Glacier, terwijl de oudere figuur een tijd registreert waarin verschillende gletsjers functioneerden als één samengevoegde massa.
Terugtrekking en het groeiende meer
De terugtrekking van Tasman Glacier wordt gerapporteerd door metingen die verschillende perioden en processen dekken. NASA Earth Observatory registreerde een gemiddelde ijsretreat van 180 meter per jaar tussen 1990 en 2017. Een aparte meting vond dat de gletsjer 4,5 kilometer terugtrok van 1990 tot 2015, voornamelijk door afkalving.
Die cijfers zijn niet tegenstrijdig. De 180-meterfiguur is een gemiddelde jaarlijkse snelheid over de periode 1990–2017. De 4,5-kilometerfiguur is de totale terugtrekking over 1990–2015, waarbij de ijsfront grotendeels terrein verloor toen blokken in het meer braken. Omdat de perioden verschillen, en omdat terugtrekking niet noodzakelijk identiek is elk jaar, moeten de twee metingen niet als uitwisselbaar worden behandeld.
De geleverde metingen stellen geen aparte huidige jaarlijkse snelheid van ijsverlies per jaar vast. Het duidelijkste gekwantificeerde jaarlijkse cijfer is daarom de gemiddelde van 180 meter per jaar voor 1990–2017, terwijl 4,5 kilometer de cumulatieve terugtrekking tijdens het eerdere 1990–2015 interval beschrijft.
Tasman Lake groeide samen met deze terugtrekking. Het begon zich te vormen in de vroege jaren '70, en voor 1973 bestond het niet. Tegen 2011 was het meer verviervoudigd in volume vergeleken met 1990. Het strekt zich nu uit tot 7 kilometer, waardoor het meer een directe visuele registratie is van de veranderende positie van de lagere gletsjer.
De gletsjer heeft ook verticale ijs verloren. Sinds de eerste meting in 1891 is Tasman Glacier met 150 meter in diepte gekrompen. Dit diepteverlies, het terugtrekkende front en het uitbreidende meer meten verschillende aspecten van dezelfde langetermijnverandering.
Van sneeuwaccumulatie naar smelting
De bovenste oppervlakte van Tasman Glacier ontvangt aanzienlijke seizoensgebonden sneeuwval. Tijdens de winter en de lente kan er tot 50 meter sneeuw accumuleren. Na de zomerse smelting kan er tot 7 meter overblijven in de hooggelegen gletsjerkop.
Deze cijfers beschrijven seizoensgebonden gletsjeraccumulatie, niet een permanente jaarlijkse toevoeging van 50 meter. Veel van de sneeuw smelt, wordt samengeperst of maakt deel uit van het langzamere ijsstromingssysteem. De resterende sneeuw op de hooggelegen kop is het deel dat kan doorgaan naar latere stadia van samendrukking.
De lagere gletsjer vertelt een ander verhaal. Een eeuw geleden lag het ijsoppervlak hoog genoeg voor reizigers om 10 meter omhoog te klimmen vanaf de morenen om het te bereiken. Het ijs ligt nu 130 meter onder die morenen. Deze daling van 130 meter is een verandering in oppervlakte-elevatie ten opzichte van het oude morene-toegangspunt, niet een extra maat voor de horizontale terugtrekking van de gletsjer.
De cijfers samen lezen geeft een duidelijker beeld: sneeuwval gaat door op de bovenste gletsjer, maar het lagere ijsoppervlak kan nog steeds dalen terwijl smelting en afkalving het ijs sneller verwijderen dan de gletsjer het vervangt.
De afkalving van 2011
Op 22 februari 2011 veroorzaakte de aardbeving in Christchurch een grote afkalving bij Tasman Glacier. Een blok ijs van 1,3 kilometer lang en 300 meter hoog brak af, met een geschatte massa van 30 miljoen ton.
De breuk was groot genoeg om Tasman Lake buiten de gletsjerfront te beïnvloeden. Golven van 3,5 meter hoog rolden in toeristenboten op het meer. Dit evenement illustreert waarom gletsjerafkalving centraal staat in de terugtrekking van Tasman Glacier: ijs kan plotseling de gletsjer verlaten in een enkele breuk, in plaats van alleen door geleidelijke oppervlaktessmelting.
Het toont ook aan waarom het meer de manier waarop terugtrekking plaatsvindt verandert. Zodra een gletsjer in water eindigt, kan drijvend of gedeeltelijk ondersteund ijs aan de voorkant breken. De resulterende blokken komen in het meer, waar hun beweging golven kan produceren en de vorm van de ijsrand kan veranderen.
Het evenement van 2011 was niet de volledige verklaring voor de langetermijnterugtrekking, maar het was een duidelijk voorbeeld van een kortdurend proces dat bijdraagt aan een veel langere registratie van verandering.
Een bezoek aan de Tasman Glacier
Het Tasman Glacier View Track duurt 30 minuten retour en biedt een manier om de gletsjer en Tasman Lake te zien zonder te impliceren dat het pad het gletsjeroppervlak bereikt. Vanaf het uitkijkpunt kunnen het meer, het terminale ijs en de omliggende morene worden gelezen als verbonden delen van hetzelfde terugtrekkende systeem.
Een begeleide Tasman Glacier Heli Hike biedt een ander soort toegang. De hike zelf duurt 2 uur, terwijl de volledige ervaring, inclusief vluchten en inchecken, ongeveer 3 uur duurt. Het is daarom niet simpelweg een langere versie van de View Track: de twee opties omvatten verschillende manieren om de gletsjer te benaderen.
Alpine Guides Ltd is actief sinds 1966 en kan zijn erfgoed 100 jaar terug traceren. Die lange operationele geschiedenis is relevant voor begeleide gletsjer toegang, waar de omstandigheden op het ijs en rond het meer kunnen veranderen.
Voor een kort landbezoek richt het 30-minuten pad zich op observatie. Het begeleide heli-hike formaat besteedt aanzienlijk langer binnen de ervaring en omvat vliegtijd, maar geen van beide opties verandert de basisfeiten: Tasman Glacier is 23,5 kilometer lang, het lagere ijs is teruggetrokken, en Tasman Lake is gevormd terwijl die terugtrekking voortging.
Veelgestelde Vragen
Hoe lang is de Tasman Glacier?
Tasman Glacier is 23,5 kilometer lang en tot 4 kilometer breed. Het is de grootste gletsjer van Nieuw-Zeeland en ligt volledig binnen het Aoraki / Mount Cook National Park. De lengte beschrijft de huidige gletsjer, niet het veel langere 115-kilometer ijssysteem dat ooit de Murchison, Hooker en Mueller gletsjers omvatte.
Hoe snel trekt Tasman Glacier elk jaar terug?
Tasman Glacier trok gemiddeld 180 meter per jaar terug tussen 1990 en 2017. Een aparte meting registreert 4,5 kilometer terugtrekking van 1990 tot 2015, voornamelijk door afkalving. Het eerste cijfer is een jaarlijkse gemiddelde; het tweede is een cumulatieve afstand over een andere periode.
Wanneer is Tasman Lake gevormd?
Tasman Lake begon zich te vormen in de vroege jaren '70 en bestond niet voor 1973. De vorming volgde de terugtrekking van het lagere uiteinde van Tasman Glacier. Het meer verviervoudigde later in volume tussen 1990 en 2011 en strekt zich nu uit tot 7 kilometer, waardoor de groei van het meer direct wordt gekoppeld aan de terugtrekking van de gletsjer.
Hoe dik is de Tasman Glacier?
Tasman Glacier bereikt een gerapporteerde maximale dikte van 600 meter. Dat is anders dan de geschatte gemiddelde diepte van 160 meter die is geregistreerd voor het 101 vierkante kilometer grote gebied in 1988. Het eerste cijfer is een maximum; het tweede is een gemiddelde over een in kaart gebracht gletsjergebied.
Kun je lopen om Tasman Glacier te zien?
Je kunt lopen om Tasman Glacier te zien op het Tasman Glacier View Track, dat 30 minuten retour duurt. Het pad biedt een uitkijkpunt over de gletsjer en Tasman Lake, maar moet niet worden begrepen als een route naar het gletsjeroppervlak. Een begeleide Tasman Glacier Heli Hike is een aparte activiteit van 2 uur.